Imiquimod creme bij HPV
Imiquimod (Aldara) is een immuunstimulerende creme die lokaal wordt aangebracht op de baarmoedermond. Het activeert je eigen afweersysteem om afwijkende cellen te bestrijden, zonder chirurgische ingreep.
Wat is imiquimod?
Imiquimod (handelsnaam Aldara) is een geneesmiddel in cremevorm dat het lokale immuunsysteem stimuleert. Het behoort tot de klasse van immuunmodulatoren: het activeert de immuunreceptoren (toll-like receptor 7) in de huid en slijmvliezen, waardoor je lichaam zelf interferon en andere afweerstoffen gaat produceren.
Bij HPV wordt imiquimod lokaal op de baarmoedermond aangebracht. Het doel is om het lokale immuunsysteem zodanig te activeren dat het de HPV-geinfecteerde en afwijkende cellen zelf opruimt. Hierdoor is geen chirurgische verwijdering van weefsel nodig.
Imiquimod werd oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van genitale wratten (condylomen), maar wordt steeds vaker ook ingezet bij CIN 2 en CIN 3, met name wanneer vrouwen een lisexcisie willen vermijden.
Effectiviteit
De effectiviteit van imiquimod bij cervicale afwijkingen is onderzocht in meerdere klinische studies. De belangrijkste bevinding:
van de vrouwen met CIN 2-3 heeft een verbetering of volledige regressie na behandeling met imiquimod creme.
Bron: Grimm et al., International Journal of Cancer, 2012
Ter vergelijking: de effectiviteit van een lisexcisie ligt tussen de 70 en 90%. Dit is afhankelijk van de diepte en de uitgebreidheid van het weefsel, de CIN. Naarmate de CIN hoger is, lijkt de effectiviteit te dalen. Imiquimod is dus minder effectief, maar heeft als groot voordeel dat er geen weefsel wordt weggenomen en er geen littekenweefsel ontstaat.
Dit maakt imiquimod mogelijk interessant voor vrouwen met een kinderwens, omdat littekenweefsel op de baarmoedermond het risico op vroeggeboorte kan verhogen. Echter imiquimod kent wel bijwerkingen tijdens de behandelduur.
Imiquimod versus lisexcisie
| Kenmerk | Imiquimod | Lisexcisie |
|---|---|---|
| Effectiviteit | 50-60% | 70-90% |
| Littekenweefsel | Nee | Ja |
| Risico vroeggeboorte | Nee | Mogelijk verhoogd |
| Verdoving nodig | Nee | Ja (lokaal) |
| Behandelduur | 16 weken | Eenmalige ingreep |
| Bijwerkingen | Vermoeidheid, misselijkheid | Bloedverlies, krampen |
| Geschikt bij kinderwens | Zeer geschikt | Met voorbehoud |
Bijwerkingen
Imiquimod stimuleert het immuunsysteem, wat betekent dat er bijwerkingen kunnen optreden die lijken op een lichte immuunreactie. De meest voorkomende bijwerkingen zijn:
- Vermoeidheid: Veel vrouwen ervaren vermoeidheid, vooral in de eerste weken. Dit is een teken dat het immuunsysteem geactiveerd wordt.
- Misselijkheid: Kan optreden na het aanbrengen van de creme.
- Lokale irritatie: Roodheid, zwelling of een branderig gevoel op de plek waar de creme is aangebracht.
- Griepachtige klachten: Koorts, spierpijn en hoofdpijn kunnen voorkomen, vergelijkbaar met een milde griep.
- Vaginale afscheiding: Een toename van afscheiding is normaal tijdens de behandeling.
De bijwerkingen zijn over het algemeen mild tot matig en verdwijnen na het stoppen van de behandeling. Als de bijwerkingen te ernstig worden, kan de behandelfrequentie worden verlaagd.
Hoe wordt imiquimod gebruikt?
Imiquimod wordt voorgeschreven door een gynaecoloog en volgens een vast protocol aangebracht. Het standaardprotocol bij CIN 2-3 is:
Behandelprotocol
Voorschrift door gynaecoloog
Imiquimod bij CIN wordt off-label voorgeschreven. Niet alle gynaecologen bieden dit aan. Vraag er specifiek naar als je interesse hebt.
Aanbrengen: 3x per week
De creme wordt 's avonds vaginaal aangebracht met behulp van een applicator. Meestal op maandag, woensdag en vrijdag, voor het slapengaan.
Duur: 16 weken
Het standaardprotocol duurt 16 weken (4 maanden). Het is belangrijk om het schema vol te houden, ook als bijwerkingen optreden.
Controle na behandeling
Circa 6-8 weken na de laatste applicatie wordt een controle-uitstrijkje en colposcopie gedaan om het resultaat te beoordelen.
Evaluatie
Bij onvoldoende resultaat wordt alsnog een lisexcisie overwogen. Bij verbetering wordt follow-up voortgezet.
Voor wie is imiquimod geschikt?
Imiquimod is met name geschikt voor de volgende groepen:
- Vrouwen met kinderwens: Het grootste voordeel van imiquimod is dat er geen weefsel wordt weggenomen. Er ontstaat geen littekenweefsel en het risico op vroeggeboorte wordt niet verhoogd.
- Vrouwen met CIN 2: Bij CIN 2 is er nog een aanzienlijke kans op spontane regressie. Imiquimod kan dit proces ondersteunen.
- Vrouwen met CIN 3 die een lisexcisie willen vermijden: In overleg met de gynaecoloog kan imiquimod als eerste behandeling worden geprobeerd. Als het niet werkt, kan altijd alsnog een lisexcisie worden uitgevoerd.
- Vrouwen na een eerdere lisexcisie: Als de afwijkingen zijn teruggekomen na een lisexcisie, kan imiquimod een alternatief zijn om een tweede ingreep te vermijden.
Niet geschikt bij: zwangerschap, ernstige auto-immuunziekten, of wanneer snel handelen medisch noodzakelijk is (bij verdenking op vroeg carcinoom).
Meer weten over je behandelopties?
Bekijk het complete overzicht van alle HPV-behandelingen en ontdek welke combinatie het beste bij jouw situatie past.
Bekijk behandeloverzichtVergelijking met andere behandelingen
| Behandeling | Effectiviteit | Invasief | Bijwerkingen | Kinderwens |
|---|---|---|---|---|
| Imiquimod | 50-60% | Nee | Mild-matig | Zeer geschikt |
| Lisexcisie | 70-90% | Ja | Bloedverlies | Met voorbehoud |
| Escharotisch | Klinisch effectief | Minimaal | Minimaal | Zeer geschikt |
| LLLT laser | Klinisch effectief | Nee | Geen | Geschikt |
Bij HPV Health adviseren we vaak een combinatie van behandelingen. Imiquimod kan bijvoorbeeld worden gecombineerd met immuunversterkende supplementen en leefstijlaanpassingen om het effect te vergroten. Overleg altijd met je behandelend arts over de beste aanpak voor jouw specifieke situatie.
Ervaringen met imiquimod
“Mijn gynaecoloog bood imiquimod aan als alternatief voor een lisexcisie. De eerste weken waren vermoeiend, maar na 16 weken was mijn CIN 2 verdwenen. Ik ben nu zwanger en ben zo blij dat ik geen ingreep heb hoeven ondergaan.”
Rianne
CIN 2, kinderwens
“Bij mij heeft imiquimod helaas niet volledig gewerkt, van CIN 3 ging het naar CIN 1, maar het was niet helemaal weg. Uiteindelijk heb ik alsnog een kleine lisexcisie gehad. Toch ben ik blij dat ik het geprobeerd heb, want er is minder weefsel weggenomen.”
Nathalie
CIN 3