Wat is het HPV-virus?
80-90% van alle seksueel actieve mensen krijgt ooit HPV. Het is heel gewoon, maar het is belangrijk om te weten wat het doet en wanneer het verstandig is om hierover in gesprek te gaan met je behandelend arts of gynaecoloog.
Wat is HPV?
HPV staat voor Humaan Papillomavirus. Het is een veelvoorkomend virus dat wordt overgedragen via seksueel contact. Er bestaan meer dan 200 typen HPV-virussen, waarvan een aantal zogenaamde 'hoog-risico typen' zijn die in verband worden gebracht met baarmoederhalskanker.
Een virus is een soort pakketje met daarin genetische informatie (DNA of RNA), omgeven door een beschermend eiwitomhulsel. Het HPV-virus heeft twee strengen DNA en gebruikt het DNA-reparatiemechanisme van de menselijke cel om zichzelf te vermenigvuldigen. Het virus dringt de menselijke cel binnen, brengt het eigen DNA in, en begint zich te kopiëren.
Hoog-risico vs. laag-risico typen
De hoog-risico HPV-virussen die samenhangen met baarmoederhalskanker zijn vooral HPV 16 en HPV 18. Deze typen hebben een voorkeur voor het weefsel van de baarmoedermond en -hals.
In 99,7% van de gevallen van baarmoederhalskanker wordt het HPV-virus gevonden. Het virus speelt dus de centrale rol. Laag-risico typen (zoals HPV 6 en 11) kunnen wratten veroorzaken maar leiden niet tot kanker.
Hoe krijg je HPV?
HPV wordt overgebracht via seksueel contact. Een condoom biedt bescherming, maar niet volledig, het virus kan ook via huid-op-huidcontact worden overgedragen. Mannen zijn dragers van het virus en kunnen het overdragen zonder zelf klachten te hebben.
Het is belangrijk om te weten: HPV is zo veelvoorkomend dat het bijna onmogelijk is om te bepalen wanneer of van wie je het virus hebt opgelopen. Het zegt niets over je relatie of je gedrag.
van alle vrouwen krijgt ooit een HPV-infectie. Bij het merendeel ruimt het lichaam het virus binnen 1-2 jaar zelf op.
Bron: RIVM
Wat gebeurt er in je lichaam?
Wanneer het HPV-virus de cellen van de baarmoedermond binnendringt, kan het afwijkende cellen veroorzaken. Dit is een geleidelijk proces dat verloopt via verschillende stadia. Het proces van afwijkende cellen tot een eventuele ontwikkeling tot baarmoederhalskanker duurt gemiddeld 10 tot 15 jaar (afhankelijk van het immuunsysteem en het type HPV-virus). Dit langdurige verloop onderstreept het grote belang van tijdige signalering en monitoring. Het betekent echter niet dat afwachten zonder medisch toezicht veilig is; regelmatige reguliere screening en nauwkeurige controle via uw huisarts of gynaecoloog blijven noodzakelijk om tijdig en adequaat te kunnen handelen.
Het verloop: van HPV-infectie tot mogelijke complicaties
HPV-infectie
Het virus nestelt zich in de cellen van de baarmoedermond.
CIN 1: Lichte afwijkingen
Oppervlakkige celveranderingen. Lichaam kan dit vaak zelf opruimen.
CIN 2: Matige afwijkingen
Bij CIN 2 zijn er afwijkingen dieper in het weefsel. Hoewel het lichaam dit in een deel van de gevallen zelf kan herstellen, is nauwkeurige beoordeling en actieve monitoring door een gynaecoloog de norm om te bepalen of actieve behandeling nodig is. Monitoring door een arts blijft essentieel om achteruitgang te voorkomen.
CIN 3: Ernstige afwijkingen
Een reguliere gynaecologische ingreep in het ziekenhuis (zoals een lisexcisie of conisatie) is hier noodzakelijk om te voorkomen dat de cellen zich verder ontwikkelen. Het is nog steeds een voorstadium, geen kanker.
Baarmoederhalskanker
Ontstaat alleen bij langdurig onbehandelde ernstige afwijkingen.
Wanneer ruimt je lichaam het virus zelf op?
Bij 80-85% van de vrouwen ruimt het immuunsysteem het HPV-virus binnen 1-2 jaar zelf op. Maar bij 15-20% gebeurt dit langzaam of niet. Zo kun je jarenlang met het virus rondlopen zonder klachten te hebben. We spreken dan over een persisterende HPV-infectie.
Na besmetting met het HPV-virus kunnen vrij snel, na 2 tot 3 jaar, CIN 1 en CIN 2 afwijkingen ontstaan. Factoren die meespelen bij het al dan niet opruimen van het virus zijn onder andere: roken, voeding, genetische factoren, het gebruik van de anticonceptiepil, en de algehele weerstand.
Risicofactoren
Er zijn verschillende factoren die invloed hebben op of het HPV-virus wel of niet door je lichaam wordt opgeruimd:
- Roken: Baarmoederhalskanker komt vaker voor bij vrouwen die roken. Roken verzwakt de lokale afweer.
- De anticonceptiepil: Uit onderzoek is gebleken dat de anticonceptiepil een negatieve invloed kan hebben op HPV. Een spiraaltje lijkt minder risico te geven op baarmoederhalskanker.
- Genetische factoren: Sommige vrouwen hebben een genetische aanleg waardoor het immuunsysteem het virus moeilijker kan opruimen.
- Voeding en leefstijl: Een goed functionerend immuunsysteem is belangrijk voor de algehele weerstand van het lichaam. Factoren zoals een gevarieerde voeding, specifieke supplementen en stressreductie kunnen de algehele immuniteit ondersteunen. Let op: leefstijlaanpassingen en supplementen zijn altijd bedoeld als algemene ondersteuning en vormen geen vervanging of alternatief voor de reguliere medische behandeling of controle van HPV en CIN-laesies.
- Verstoorde zuurgraad en infecties: Een gezonde en evenwichtige vaginale micro-omgeving (waaronder een optimale zuurgraad) draagt bij aan de natuurlijke barrièrefunctie van het weefsel, wat de algehele lokale weerstand ten goede komt.
De PAP-uitslagen uitgelegd
Bij een uitstrijkje worden de cellen van de baarmoedermond beoordeeld en geclassificeerd volgens het PAP-systeem:
| Uitslag | Betekenis | Actie |
|---|---|---|
| PAP 1 | Normale cellen, geen afwijkingen | Reguliere controle |
| PAP 2 | Lichte afwijkingen, vaak door ontsteking | Herhaling uitstrijkje |
| PAP 3a | Lichte tot matige afwijkingen | Verwijzing gynaecoloog |
| PAP 3b | Meer afwijkende cellen | Verwijzing gynaecoloog |
| PAP 4 | Mogelijk carcinoma in situ | Behandeling gynaecoloog |
| PAP 5 | Bijna zeker baarmoederhalskanker | Behandeling gynaecoloog |
Belangrijke afbakening van onze zorg: Binnen onze holistische praktijk richten wij ons uitsluitend op de preventieve ondersteuning van het immuunsysteem en de algehele gezondheid bij een HPV-infectie of milde celafwijkingen (PAP 2 / PAP 3a / CIN 1). Heeft u een uitslag van PAP 3b, PAP 4 of PAP 5 ontvangen? Dan is acute specialistische zorg in het ziekenhuis noodzakelijk. Wij behandelen of begeleiden deze hogere gradaties niet als primaire behandelaar.
Lees verder over jouw situatie
Klik op wat bij jou past voor meer informatie
Ik heb een afwijkend uitstrijkje
Wat betekent dit en wat is de volgende stap?
Ik heb een PAP 3a uitslag
De meest voorkomende afwijkende uitslag uitgelegd
Ik ben HPV-positief getest
Wat te doen na een HPV-positieve uitslag
HPV bij mannen
Rol van de partner en wat hij kan doen
HPV test
Hoe wordt HPV getest en hoe betrouwbaar is de test?
Immuunsysteem versterken
Wat je zelf kunt doen om HPV te bestrijden