Afwijkend uitstrijkje: wat betekent het?
Een afwijkend uitstrijkje betekent niet dat je kanker hebt. Het betekent dat er cellen zijn gevonden die er anders uitzien dan normaal. Hier lees je wat het inhoudt en wat de volgende stappen zijn.
Als je huisarts belt met de boodschap dat je uitstrijkje afwijkend is, is je eerste gedachte misschien: 'Heb ik kanker?' Laat ons je meteen geruststellen: een afwijkend uitstrijkje betekent niet dat je kanker hebt.
Het betekent dat er cellen zijn gevonden die er anders uitzien dan normaal. Dit wordt in veruit de meeste gevallen veroorzaakt door een HPV-infectie. Bij veel vrouwen herstellen deze afwijkingen spontaan.
Wat is een uitstrijkje?
Een uitstrijkje (ook wel cervixcytologie of PAP-test genoemd) is een onderzoek waarbij cellen van de baarmoedermond worden afgenomen. In Nederland worden vrouwen tussen de 30 en 60 jaar elke 5 jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.
In 2018 werden 799.173 vrouwen uitgenodigd en namen 460.518 vrouwen deel aan dit onderzoek. Sinds 2017 wordt eerst getest op HPV, en alleen bij een HPV-positieve uitslag worden de cellen beoordeeld.
De PAP-uitslagen uitgelegd
De cellen uit het uitstrijkje worden beoordeeld en geclassificeerd volgens het PAP-systeem. Hieronder zie je wat elke uitslag betekent:
| Uitslag | Betekenis | Ernst | Volgende stap |
|---|---|---|---|
| PAP 1 | Normaal | Geen afwijkingen | Reguliere controle over 5 jaar |
| PAP 2 | Lichte afwijking | Meestal ontsteking | Herhaling uitstrijkje |
| PAP 3a1 | Lichte afwijkingen | Mild | Vaak herhaling of verwijzing gynaecoloog |
| PAP 3a2 | Matige afwijkingen | Mild-matig | Verwijzing gynaecoloog |
| PAP 3b | Ernstiger afwijkingen | Matig-ernstig | Verwijzing gynaecoloog |
| PAP 4 | Mogelijk carcinoma in situ | Ernstig | Behandeling gynaecoloog |
| PAP 5 | Bijna zeker baarmoederhalskanker | Zeer ernstig | Behandeling gynaecoloog |
Wat is de volgende stap?
Afhankelijk van je PAP-uitslag verwijst je huisarts je door naar de gynaecoloog. Het onderzoek bij de gynaecoloog verloopt als volgt:
Verwijzing naar de gynaecoloog
Je huisarts stuurt je door op basis van de PAP-uitslag.
Colposcopie
De gynaecoloog bekijkt de baarmoedermond met een speciale camera en kleurt de cellen aan.
Biopsie
Er worden kleine stukjes weefsel afgenomen voor laboratoriumonderzoek.
CIN-uitslag
Het biopt geeft een CIN-classificatie die aangeeft hoe diep de afwijkingen zitten.
Behandelplan
Op basis van de CIN-uitslag adviseert de gynaecoloog afwachten, controle, of behandeling.
Klik op jouw uitslag voor meer informatie
Elke uitslag heeft zijn eigen pagina met gedetailleerde informatie